fbpx

Ontdek hoe je bestelt als een echte Italiaan (op restaurant)

Primi italiaanse menukaart

Italianen eten graag en veel, en ze doen dat ook vaak op restaurant in de vorm van een romantische tête-à-tête, een diner met vrienden of familie, maar ook voor een (snelle) zakenlunch. In dat laatste geval zal het allicht geen uitgebreid 5-gangendiner zijn (tenzij je heel veel business hebt te bespreken), maar op zondagmiddag voor de wekelijkse familielunch mag het wat uitgebreider. Ook het type van zaak bepaalt vaak de aard van de lunch of het diner.

Ristorante, trattoria of osteria?

In België spreken we makkelijkheidshalve vaak over een ‘restaurant’, ongeacht het type van etablissement. Van zodra je bij ons een mes, vork en linnen serviette krijgt, dekt de generische term restaurant al gauw de lading. In Italië daarentegen kennen ze een hoop verschillende types van locale (type van horeca-zaak). Want naast een ristorante vind je ook een osteria en trattoria, de meer bekende pizzeria, maar ook een rosticeria en prosciutteria. Ben je nog mee?

Algemeen kan je stellen dat de ristorante het chicste is van de reeks. Ik denk dan aan tafellinnen, klassevolle sfeer en serene bediening. Als je indruk wil maken op je date, dan zit je hiermee gebeiteld.

De trattoria is wat meer casual, een beetje vergelijkbaar met onze ‘brasserie’. Traditioneel was het vaak een familierestaurant waar de mamma vaak zelf in de pottten stond te roeren. Hoewel dat ook vandaag nog vaak het geval is, vind je in deze categorie ook zeer hoog aangeschreven adressen die om een of andere reden niet binnen de categorie restaurant vallen. Omdat ze geen wit tafellinnen gebruiken, omdat de bediening wat vlotter is, omdat de keuken iets minder verfijnd is of gewoon omdat het allemaal wat minder klassiek is.

In de osteria konden pelgrims vroeger vooral terecht voor een glas wijn of een pint bier en vaak hadden ze ook enkele eenvoudige gerechten achter de hand om de grootste honger te stillen. Tegenwoordig bewegen  pelgrims zich zich bij voorkeur gemotoriseerd naar het bedevaartsoord van hun keuze en is er geen nood meer aan dit soort van herbergen. Maar de naam bleef en staat vandaag nog steeds garant voor eenvoudige en vaak ook zeer betaalbare gerechten. Maar ook dat is niet altijd 100% zeker, want net zoals de trattoria is ook de categorie van de osteria goed vertegenwoordigd in culinaire gidsen zoals Michelin of Ristoranti d’Italia.

De pizzeria, rosticceria en prosciutteria serveert doorgaans wat de naam doet vermoeden, respectievelijk pizza, gegrilde vleesgerechten en selecties van charcuterie en kaas.

Selectie charcuterie en kaas - prosciutteria

Italiaanse menu-lingo ontcijferd

Ok, je hebt gekozen wààr je gaat eten, maar wat ga je dan eten? Brengt ons bij het volgende obstakel dat jou van je volgende maaltijd verwijdert, de menukaart. Want het menu in een Italiaans restaurants kan best intimiderend zijn: antipasti, primi, secondi, contorni, dolci, vini, … say what?

Misschien heb je je voor aankomst bij het (ik noem het nu even) restaurant al tegoed gedaan aan een aperitivo/apericena en is de grootste honger al gestild. Hoe dan ook, in heel wat goede restaurants word je vaak een (gratis) glas Prosecco aangeboden, nog voor je iets hebt besteld. Et voilà, de sfeer zit er meteen, wat helpt bij het kiezen van je verdere menu.

Doorgaans is die opgebouwd uit enkele onderdelen en wel in deze volgorde:

Antipasti

Omvat een selectie aan koude, maar soms ook warme, voorgerechtjes. Bijvoorbeeld enkele eenvoudige bruschette (stukjes brood met topping) of vitello tonato, americain, een salade, mozzarrella of burrata, een selectie charcuterie (tagliere di affetati) of een antipasto misto. Dat laatste is vaak voor 2 personen of meer. Kies je daarvoor, verwacht je dan aan een selectie van charcuterie, kaas, olijven, artisjokken, bruschette (of all the above).

Primi

Hier start de verwarring. Onder deze categorie valt alles wat pasta en risotto aangaat, kortom veel carbs. Italianen eten pasta namelijk niet als hoofdgerecht, maar wel als eerste gang (primo piatto). De porties zijn meestal kleiner dan die van een hoofdgerecht, maar dat hangt sterk af van het restaurant in kwestie.

Secondi

Het vervolg- of hoofdgerecht. Een beetje afhankelijk van de locatie vind je hier vlees, vis, wild en/of gevogelte. Af en toe staat er ook een verdwaald vegetarisch gerecht tussen, maar de focus ligt duidelijk op vlees. Aan de kuststreken vind je vaak veel vis en schaaldieren, maar in het binnenland wordt dat hard zoeken. Meestal komt zo’n gerecht zonder veel garnituur. Wil je dus graag een portie groenten, een salade of wat aardappelen bij je stukje vis of vlees dan zal je die zelf nog moeten bijbestellen. En dat kan in de volgende categorie.

Contorni

Contorni zijn bijgerechten. Een selectie warme seizoensgroenten, een salade of patate al forno (aardappelen in de oven) zijn zowat de klassiekers. Vergeet die dus zeker niet mee te bestellen bij je hoofdgerecht.

Dolci

Wie na al het voorgaande nog wat ruimte over heeft kan zich laten verleiden door een dessert (dolce = zoet/dessert). Ook hier vind je steevast klassiekers terug zoals tiramisù, panna cotta (dessert op basis van gekookte room), cheesecake, semifreddo (half bevroren taart of crème) of babà (au rhum), maar die laatste vind je vooral terug in het zuiden.

Mix & match

Als je geen al grote honger hebt, geen zin in een avondvullend programma of je bent on a budget, dan kan je ook kiezen voor een combinatie van antipasto en primo, een primo en secondo, een antipasto en secondo, een primo en dolce, … Zeker in de trattoria of osteria kijkt niemand daar vreemd van op. Veel trattorie en osterie bieden ook een menu aan, meestal omvat die 3 gangen, inclusief dessert.

Vini

Italië is een wijnland en in de meeste horecazaken bieden ze dan ook met veel trots hun wijnkaart aan. Dat kan gaan van een selectie van een 10-tal wijnen tot een volledige wijncatalogus met inhoudstafel (bam!). Tenzij je echt een grote voorliefde hebt voor een specifieke regio, raad ik je aan van de regionale wijn te ontdekken. Ben je niet bekend met de lokale druivenvariëteit, dan helpt de sommelier of ober je vast graag bij je keuze.

Coperti

Tot slot vind je onderaan de kaart meestal nog een vermelding ‘Coperto, pane e servizio’ met een prijs ernaast. Dat bedrag wordt bij op je rekening geteld als servicekost, dat is heel normaal. Meestal gaat het over slechts enkele euro’s, maar hou in gedachten dat die kost per persoon wordt verrekend. Hiervoor krijg je brood, service en bestek, wat wel zo handig is, want wie trekt er nu ten strijde zonder wapens?

A presto ragazzi!

Related Posts

Leave a Reply